Kinderosteopathie: Osteopathie en huilbaby’s

Ik ben inmiddels gestart met de tweejarige nascholing “osteopathie bij baby’s, kinderen en zwangeren” 
en het leek me hoog tijd om daar wat over te schrijven.
Het onderwerp osteopathie bij kinderen is namelijk beladen en er is veel aan het veranderen in de manier waarop zowel de cliënten als andere zorgverleners naar kinderosteopathie kijken.
Voor alle duidelijkheid: de opleiding kinderosteopathie is geen verplichting ( momenteel) die nodig is om osteopathie op baby’s en kinderen toe te passen , het is een verdiepende nascholing na de 5 jarige opleiding tot osteopaat.
In deze blog gaan we de volgende punten bekijken:
1) Wanneer is een baby een huilbaby ?
2) Is er een oorzaak voor het huilen ?
3) Hoe benadert / behandelt een osteopaat een huilbaby ?
Voordat we daar aan gaan beginnen moeten we beginnen met het belangrijkste : De veiligheid van de behandeling !
Er worden dagelijks minstens ( ik ga even grof schatten, gebaseerd op de hoeveel baby’s die ikzelf behandel 
maal  het aantal geregistreerde osteopaten in NL) 1000 osteopathie behandelingen per dag uitgevoerd bij kinderen,en er is nog nooit blijvende schade gerapporteerd.
Osteopaten hebben wel een enorme imago deuk opgelopen omdat een zeer onkundig persoon ( geen osteopaat en
nergens geregistreerd) met technieken die osteopaten niet gebruiken ,
schuldig is bevonden aan nalatigheid  bij het 
overlijden van een baby.
Deze onbeschrijfelijke tragedie was voor de vereniging tegen de kwakzalverij een mooie aanleiding om nog eens aan te geven dat alternatief levensgevaarlijk is.
Ik zou de vereniging tegen de kwakzalverij willen omschrijven als  een kleine club van met name artsen die op
zich goed werk doen, maar compleet doorschieten in hun missie.
Daardoor zijn in werkelijkheid maar zeer weinig mensen lid van deze vereniging, voornamelijk omdat hun standpunten vaak ongenuanceerd en sterk polariserend zijn.
De uitstekende nascholing kinderosteopathie ( pantha rhei)  benadrukte met klem in het eerste seminar de verschillende risico’s en valkuilen , en ook in de 5 jarige opleiding tot osteopaat aan het college Sutherland kwam dit aan bod.
Gelukkig beginnen wel  steeds meer (kinder)artsen in te zien dat osteopathie een waardevolle behandeling kan zijn bij o.a huilbaby problematiek
Volgens mij is dit artikel, (LINK )geschreven door een huisarts die  moeilijk kon verkroppen dat (kinder) artsen samen werken met osteopaten ronduit smaad.
Hier een quote uit dat artikel waarin de visie van hem op huilbaby’s wel duidelijk wordt: “Die brullen om niks, urenlang. Ze zijn onrustig en spugen makkelijk. Het zijn nurkse, krampende, sputterende egoïstjes”
Onder aan dat artikel staat  het commentaar van de kinderartsen zelf, ik  bewonder de  manier waarop zij hun visie weergeven.
Iedere behandeling die een effect sorteert zal soms een ongewenst
bijeffect hebben , maar de handgrepen en technieken die een osteopaat
toepast worden met zeer veel zorg , veiligheid , en gevoel toegepast.
Het manipuleren van babynekjes zoals de huisarts in zijn artikel beschrijft raakt
kant nog wal , aangezien dit niet tot de osteopathie behoort.
In de opleiding kinderosteopathie wordt geadviseerd om in zijn geheel niet te manipuleren tot de leeftijd van 12.
Mocht je als moeder of vader ( opa / oma etc.) eerst willen kennismaken met een osteopaat en zijn werkwijze dan kan dat
bij osteopathie Rijswijk op het vrijblijvende inloopspreekuur.
Wilt u als zorgprofessional ( arts , verloskundige , GGD) eens meekijken of een presentatie willen over osteopathie bij kinderen en of volwassenen dan kunt u daarvoor gerust contact opnemen met mij.

Wanneer is een baby een huilbaby ?
Ergens moet er een nummer op papier komen om het  fenomeen ”huilen” te kaderen , er wordt nu gesproken van de 3 maal 3 “regel”; “Een huilbaby is een baby die meer dan drie uur per dag, drie dagen per week en al langer dan drie weken lang huilt.”
Hoewel ik de noodzaak van kwantificeren best begrijp, heb ik er toch moeite mee , aangezien een baby die 2 uur per dag zeer oncomfortabel is en niet of nauwelijks slaapt ook aandacht verdient.
Om die kaders wat op te rekken vond ik onderstaande tekst op verschillende andere osteopathie  / kinderinformatie websites.
Her en der aangepast ;

* Een huilbaby huilt vaak zeer hard en aanhoudend. Bijna niets helpt om de baby rustig te krijgen.
* Vaak stopt de baby met huilen als de ouder met het kind op de arm tegen de borst aan gaat lopen.    
* De baby valt al lopend in slaap. Op het moment dat de baby neergelegd wordt, schrikt het wakker en begint weer te
krijsen.
* Een huil/overprikkelde baby wil niet alleen in de box/bed. De baby zit slecht in zijn vel en voelt zich in de nabijheid van de ouder/verzorger alleen op zijn gemak.
* De baby huilt niet ‘communicatief ‘: huilt/krijst altijd op dezelfde toon. Daardoor is niet te horen of de baby honger heeft, slaperig of boos is
* Als de baby huilt, maakt deze wilde bewegingen met handen en voeten. De baby kan buikpijn hebben als deze de beide benen naar de neus buigt. Men kan zich afvragen of een baby die buikpijn heeft zich overstrekt.
* De meeste baby’s zijn het rustigst als ze op de buik op de onderarm van de ouder ligt en zo rond gedragen wordt
* De baby is erg schrikachtig, het minst of zelfs geen geluid veroorzaakt een heftige schrikreactie waardoor de
baby luid schreeuwend weer wakker wordt.
* Er zijn vaak overspannen rug- en beenspieren, waar door de baby al stevig op de benen staat (natuurlijk ondersteund door een van de ouders). Wanneer je de baby op schoot hebt wil hij gaan “staan”, zich opstrekken.
* Babymassage of de baby in het bad doen kan voor veel huilbaby’s extra onrust veroorzaken. De goed bedoelde ontspanning heeft een averechts effect op de baby.
* Veel huilbaby’s hebben hoofdpijn. De baby ligt dan ook graag met de schedel ergens tegen aan. Veel huilbaby’s kruipen dan ook door het bedje heen totdat ze ergens contact hebben gemaakt met een weerstand. Een spijltje of de bovenkant
van het ledikantje bijvoorbeeld.
* De oogjes van de baby zijn naar boven gericht zonder iemand aan te kijken, het hoofdje ligt vaak extreem
ver naar achteren.
* De baby is in de meeste gevallen overstrekt, de romp ligt in een banaan – of komma vorm.    
* De rug is moeilijk te buigen, vaak een voorkeurshouding, waar de baby moeilijk uit te krijgen is. Een poging om de baby recht te leggen, leidt tot heftige protesten.
* Ligt de baby op de rug met de beentjes naar je toe, dan kost het veel moeite om de benen te strekken en te buigen     (fietsen).
* Het bekken kan niet onafhankelijk van de ribbenkast gedraaid worden: heupen, schouders en oren blijven constant in het
frontale vlak. De baby draait als een paaltje.
* De buik van de baby is erg hard, de borstkas is naar boven gericht door de toegenomen druk in de buikregio

Er zijn een aantal punten die ik hier nog graag aan wil toevoegen:
Een huilbaby is geen lichte kost, volgens verschillende onderzoeken neemt kindermishandeling flink toe.
Adviezen komen op je af van links en rechts , en je begint vaak ook te twijfelen aan je kwaliteiten als moeder / vader.
Een zeer grote misvatting die ergens in 1950 is begonnen kwam in de vorm van het advies van “laat je baby zichzelf in
slaap huilen “ en “niet te vaak troosten anders raakt hij er aan gewend”.
Dat advies is 100% rabiate nonsens wanneer je evolutionair biologisch en neurofysiologisch kijkt naar het fenomeen onrustige huilbaby’s. Wanneer een baby huilt communiceert hij en hij manipuleert nooit. Je kan hem niks
“leren” door hem door te laten huilen .

Een pasgeborene heeft alleen gevoel en reflexen , je kan hem niet verwennen door veel te troosten.
Wat gebeurt er met een baby die hard huilt en niet getroost word ?
Hij produceert o.a veel stresshormonen ( cortisol) wat niet gunstig is voor de ontwikkeling van het brein.
Een baby die lang doorhuilt zal uiteindelijk stoppen , maar wat is er dan gebeurd als we evolutionair biologisch kijken ? ( we gaan even terug in de tijd , of we kijken naar hoe andere zoogdieren het vandaag de dag nog doen)
Een pasgeborene zal wanneer hij begint te huilen, verwachten dat er een antwoord op komt , huilen is namelijk niet gunstig in de natuur. Het trekt veel aandacht, jaagt de prooi weg etc.
Het valt op dat in verschillende studies / reisverslagen die bekend zijn van jager / verzamelaar volken dat baby’s niet of nauwelijks huilen.
Als de baby dan alles uit de kast heeft getrokken om aandacht te krijgen en een zeer hoge cortisol spiegel heeft, klapt zijn gedrag ineens om; hij is ineens stil.
Niet omdat hij dan een les heeft geleerd of van zijn klacht af is maar omdat hij zich gedraagt als een muis in de bek van een vogel, hij wordt slap door de stress.

Is er een oorzaak voor het huilen ?
We beginnen met de vaststelling dat de tijd die een moeder nodig heeft om het kind te baren steeds langer aan
het worden is. ( zie onderzoek hier)
Verder zijn er nog een groot aantal factoren die de bevalling op zijn zachtst gezegd “anders” maken
dan de 2 uur durende zelfbevalling die beschreven wordt bij jager / verzamelaar volken.
In dat rijtje staan o.a:Gebruik van weeën opwekkers , medicatie gebruik door moeder tijdens zwangerschap of pijnstilling 
tijdens bevalling, keizersnede , tang / vacuüm verlossing ,  stug of juist te soepel baringstraject, stress , vroege indaling , meerlingenzwangerschap , couveuse   etc. etc.
Wat dan ook de precieze oorzaak mag zijn: het resultaat is soms een zeer onrustige baby met een of meer van de symptomen van het rijtje eerder in deze blog.
De stress en de strain die zijn opgetreden tijdens de baring zorgen ervoor dat de baby een verhoogde reactie
heeft op prikkels.
In de manuele therapie proberen ze inmiddels al jaren de “diagnose” KISS op het menu te krijgen.
KISS staat voor Kopgewrichten Invloed bij Stoornissen in de Symmetrie, en het probeert huibaby klachten te
verklaren door een beperking in de stand / functie van de hoge nekwervels.
In de osteopathie wordt de term ( voor zover mijn kennis reikt) niet / soms gebruikt , wel worden er vaak
disfuncties ( bewegingsbeperkingen , afname in bewegingskwaliteit) gevonden ter hoogte van de
bovenste nekwervels, de behandeling hiervan geeft vaak goede resultaten.

Of deze spanning / bewegingsbeperking nu ter hoogte van een nekwervel zit of meer rond de schedel of bekken / buikregio de behandeling blijft grotendeels hetzelfde.
De bottom line voor mij is : Spanning  in het bindweefsel( symmetrisch of asymmetrisch) bij een baby kan er voor zorgen dat er een vicieuze cirkel optreedt die onrust en huilen veroorzaakt bij de pasgeborene. 
Met osteopatische behandeltechnieken kan je bindweefselspanning reduceren en zo meehelpen in het doorbreken van de
negatieve cirkel.

Hoe benadert / behandelt
een osteopaat een huilbaby ?

In een uitgebreid vraaggesprek komen verschillende zaken aan bod zoals ; Hoe verliep de zwangerschap, 
lengte en de manier van bevallen , borstvoeding / flesvoeding , motorische ontwikkeling , drinken , spugen etc.
Dan volgt er een onderzoek waarbij gebruik wordt gemaakt van zachte handgrepen en posities waarin de osteopaat de bewegelijkheid ( kwaliteit en de mogelijkheid) onderzoekt  van het bindweefsel ( spieren , gewrichten , fascia etc.)
Wat dan ook de oorzaak of de locatie van de restrictie mag zijn, de techniek wordt ingezet om mobiliteit en symmetrie te herstellen en reflexbogen te verminderen.
Door het weefsel een korte tijd in een  tegengestelde positie te brengen van de restrictie vindt er ontspanning plaats in deze bindweefselstructuren.
Lees hier de tekst van de Nederlandse vereniging voor osteopathie over osteopathie bij kinderen.
Sluiten we af met een hartekreet ; Onderneem actie met een huilbaby, blijf er niet alleen mee zitten.

5 reacties op “Kinderosteopathie: Osteopathie en huilbaby’s

  1. Hoi Robert,
    Ik lees vandaag voor het eerst je blog. Spannend om met zulke jonge mensen te mogen werken! Ik bedoel, dat ouders hun jonge kind aan jou toevertrouwen is een hele eer!
    Ik ben het niet helemaal met je eens op het punt van baby’s verwennen. Verwennen is het verkeerde woord, dat klopt, maar baby’s wennen wel degelijk aan ‘de normale gang van zaken’. Als de normale gang van zaken is dat ze opgepakt worden zodra ze huilen, zul je de huilcirkel dus niet doorbreken. Als de baby niet beter weet dan dat het gaat slapen zodra het in zijn bedje ligt, hoef je geen cirkel te doorbreken. Maar als die cirkel er wel is, en je wilt hem doorbreken, zul je de baby toch moeten laten wennen aan wat jij als ouder de normale gang van zaken vindt. En ja, dat houdt in dat je een baby laat huilen tot hij slaapt. Eerst aai je baby na 5 minuten eens over zijn bol zonder hem uit zijn bedje te halen, dan na 10 minuten, dan na 15, als hij dan niet al slaapt.
    Baby’s wennen trouwens heel snel, als je als ouder consequent bent. Dat laatste blijkt vaak het probleem te zijn. We willen onze baby meenemen als het ons uitkomt, maar hij moet in zijn bedje slapen als wij het willen. En daar kunnen niet alle baby’s aan wennen. Dan moet je een keuze maken. Of altijd bij je dragen, of altijd in zijn bedje laten slapen. Dat eerste gaat vaak niet in verband met werk of fysieke toestand, dat laatste willen we vaak niet. En dat is een keuze.
    Overigens wil ik hiermee osteopathie niet overbodig maken voor baby’s en kinderen. Ik denk dat consequent gedrag van de ouder de behandeling eerder effectiever kan maken!
    Succes met je leuke werk!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

go to top